دانشگاه ایلام
چکیده: (249 مشاهده)
یکی از پیشزمینههای اصلی جهانیسازی، آزادسازی اقتصادی است، اما آزادسازی اقتصادی علاوه بر مزایا، با معایبی نیز همراه است که ازجمله آنها بهویژه با توجه به شرایط حال حاضر اقتصاد ایران افزایش اندازه اقتصاد سایه است. در مطالعه حاضر به بررسی اثر سیاستهای آزادسازی اقتصادی بر اقتصاد سایه با استفاده از الگوی TVP-FAVAR برای بررسی اثر شوک متغیرهای موردبررسی بر اقتصاد سایه طی دوره 98-1358 پرداخته میشود. بدین منظور در ابتدا متغیر پنهان اقتصاد سایه با استفاده متغیرهای مهم و مؤثر بر اقتصاد سایه که از سایر مطالعات در نظر گرفته شدند برآورد شد و سپس اثر شوک متغیرهای انتخابی شامل جهانیسازی، مخارج دولت، ارزشافزوده بخش صنعت، آموزش و مشارکت نیروی کار بر اقتصاد سایه بررسی شد. نتایج برآورد متغیر اقتصاد سایه نشان میدهد که انجام بعضی از سیاستهای آزادسازی اقتصادی نظیر مالیات بر ارزشافزوده و هدفمندی یارانهها در اواخر دهه 80 نهتنها باعث کاهش اقتصاد سایه نشده است، بلکه اقتصاد سایه را افزایش داده است. همچنین، اثر شوک تمامی متغیرهای موردبررسی بر اقتصاد سایه بهویژه در دهه 90 افزایشی است و در این بین شوک متغیرهای ارزشافزوده بخش صنعت، جهانیسازی و آموزش بیشترین اثر را بر افزایش اقتصاد سایه دارند. این مورد نشاندهنده ضعفهای نهادی و نامناسب بودن ساختار تولیدی و صنعتی در ایران است که سبب کاهش فعالیتهای تولیدی در اقتصاد رسمی و افزایش انگیزه افراد برای حضور در اقتصاد سایه میشود. درواقع، اجرای ناقص و نامطلوب سیاستهای آزادسازی اقتصادی باعث شده است اندازه اقتصاد سایه رو به گسترش باشد؛ لذا برای بهبود شرایط اقتصادی و کاهش اقتصاد سایه تجدیدنظر اساسی در سیاستهای اجرایی در این مورد صورت بگیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومی دریافت: 1402/2/25 | پذیرش: 1402/11/7