fa بررسی اثر سیاست‌های آزادسازی اقتصادی بر اندازه اقتصاد سایه با استفاده از الگوی TVP-FAVAR عمومی General پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یکی از پیش‌زمینه‌های اصلی جهانی‌سازی، آزادسازی اقتصادی است، اما آزادسازی اقتصادی علاوه بر مزایا، با معایبی نیز همراه است که ازجمله آن‌ها به‌ویژه با توجه به شرایط حال حاضر اقتصاد ایران افزایش اندازه اقتصاد سایه است. در مطالعه حاضر به بررسی اثر سیاست‌های آزادسازی اقتصادی بر اقتصاد سایه با استفاده از الگوی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">TVP-FAVAR</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> برای بررسی اثر شوک متغیرهای موردبررسی بر اقتصاد سایه طی دوره 98-1358 پرداخته می‌شود. بدین منظور در ابتدا متغیر پنهان اقتصاد سایه با استفاده متغیرهای مهم و مؤثر بر اقتصاد سایه که از سایر مطالعات در نظر گرفته شدند برآورد شد و سپس اثر شوک متغیرهای انتخابی شامل جهانی‌سازی، مخارج دولت، ارزش‌افزوده بخش صنعت، آموزش و مشارکت نیروی کار بر اقتصاد سایه بررسی شد. نتایج برآورد متغیر اقتصاد سایه نشان می‌دهد که انجام بعضی از سیاست‌های آزادسازی اقتصادی نظیر مالیات بر ارزش‌افزوده و هدفمندی یارانه‌ها در اواخر دهه 80 نه‌تنها باعث کاهش اقتصاد سایه نشده است، بلکه اقتصاد سایه را افزایش داده است. همچنین، اثر شوک تمامی متغیرهای موردبررسی بر اقتصاد سایه به‌ویژه در دهه 90 افزایشی است و در این ‌بین شوک متغیرهای ارزش‌افزوده بخش صنعت، جهانی‌سازی و آموزش بیشترین اثر را بر افزایش اقتصاد سایه دارند. این مورد نشان‌دهنده ضعف‌های نهادی و نامناسب بودن ساختار تولیدی و صنعتی در ایران است که سبب کاهش فعالیت‌های تولیدی در اقتصاد رسمی و افزایش انگیزه افراد برای حضور در اقتصاد سایه می‌شود. در‌واقع، اجرای ناقص و نامطلوب سیاست‌های آزادسازی اقتصادی باعث شده است اندازه اقتصاد سایه رو به گسترش باشد؛ لذا برای بهبود شرایط اقتصادی و کاهش اقتصاد سایه تجدیدنظر اساسی در سیاست‌های اجرایی در این مورد صورت بگیرد. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <strong><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif">One of the main backgrounds of globalization is economic liberalization, but in addition to advantages, economic liberalization also comes with disadvantages, among them, especially considering the current conditions of Iran&#39;s economy, is the increase in the size of the shadow economy. In the current study, the effect of economic liberalization policies on the shadow economy is investigated using the TVP-FAVAR model to investigate the shock effect of the studied variables on the shadow economy during the period of 1358-98. For this purpose, at first, the hidden variable of the shadow economy was estimated using important and effective variables on the shadow economy that were considered from other studies, and then the shock effect of selected variables including globalization, government spending, added value of the industry sector, education and labor force participation on the economy. Shadow checked. The results of estimating the shadow economy variable show that the implementation of some economic liberalization policies such as value-added tax and targeted subsidies in the late 80s not only did not decrease the shadow economy, but increased the shadow economy. Also, the effect of the shock of all the studied variables on the shadow economy is increasing especially in the 90s, and among them, the shock of the value-added variables of industry, globalization and education have the greatest effect on the increase of the shadow economy. This case shows the institutional weaknesses and the inappropriateness of the production and industrial structure in Iran, which causes a decrease in production activities in the formal economy and an increase in the motivation of people to participate in the shadow economy. In fact, the incomplete and unfavorable implementation of economic liberalization policies has caused the size of the shadow economy to expand; Therefore, in order to improve the economic conditions and reduce the shadow economy, a fundamental revision should be made in the executive policies in this case.</span></span></span></strong><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span><br> &nbsp; آزادسازی اقتصادی, اقتصاد سایه, الگوی TVP-FAVAR economic liberalization, shadow economy, TVP-FAVAR model 25 44 http://jud.irphe.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-768-2&slc_lang=fa&sid=1 heshmatullah asgari حشمت اله عسگری h.asgari@ilam.ac.ir 1003194753284600559 1003194753284600559 Yes ilam university دانشگاه ایلام masoumeh motallebi معصومه مطلبی masoumehmotallebi@yahoo.com 1003194753284600560 1003194753284600560 No lorestan university دانشگاه لرستان ali moridian علی مریدیان he.asgari@gmail.com 1003194753284600561 1003194753284600561 No oromiyeh university دانشگاه ارومیه